Tüp bebek A'dan Z'ye.

A

Ayaktan (ambulatuvar)

Hastanede yatmadan.

Androjenler

Erkeklik hormonları.

Assisted Hatching

“Çıkış yardımı” – rahme tutunmayı kolaylaştırmak için embriyonun dış zarı (zona pellucida) çizilir. Assisted Hatching hakkında daha fazla bilgi.

D

Down regülasyon

“Aşağı düzenleme” – ilaç verilerek vücudun kendi hormon üretiminin hedefli biçimde azaltılması amaçlanır.

E

Yumurtalıklar (overler)

Kadında yaklaşık 2 cm büyüklüğünde, çift olarak bulunan ve yumurta hücrelerinin üretildiği organlar. Ayrıca yumurtalıklar östrojen ve progestajen üretir.

Fallop tüpleri (tubalar)

Yumurta hücresini alan ve döllenmenin içinde gerçekleştiği ince, boru biçimli organlar; döllenmiş yumurta hücresinin rahime taşınmasından sorumludur.

Dış gebelik (tubal gebelik)

Döllenmiş bir yumurta hücresinin rahim iç zarına değil, fallop tüpüne yerleşmesi.

Yumurtlama (ovulasyon)

Olgun yumurta hücresi folikülden ayrılır ve fallop tüpü tarafından alınır.

Embriyo transferi

Yapay döllenmeden sonra döllenmiş yumurta hücresinin (embriyonun) rahime yerleştirilmesi.

Endometriozis

Rahim iç zarının rahim dışında bulunması. Endometriozis, çocuk sahibi olamamanın sık rastlanan bir nedenidir. Hastalık, etkilenen organlarda yapışıklık ve nedbe dokusu oluşmasına yol açabilir. En sık görülen belirtisi, daha adet kanaması başlamadan ortaya çıkan şiddetli ağrılardır. Endometriozis hakkında daha fazla bilgi.

F

Folikül

Yumurta hücresinin olgunlaştığı, yumurtalıktaki sıvı dolu kesecik.

Folikül punksiyonu (yumurta toplama)

Yumurta hücresini elde etmek için çok ince, içi boş bir iğneyle folikül sıvısının çekilmesi.

FSH (folikül uyarıcı hormon)

Yumurtalıktaki foliküllerin büyümesini destekleyen hormon.

G

Rahim (uterus)

Embriyonun büyüdüğü armut biçimli organ. Rahim, rahim ağzından (bir bölümü vajinaya doğru uzanır) ve rahim boşluğundan oluşur.

Rahim iç zarı (endometriyum)

Rahim boşluğunu kaplayan, hormona bağlı iç zar. Döngü boyunca değişir ve adet kanamasıyla atılır. Embriyonun tutunma anında kalın ve iyi kanlanmış durumdadır.

Sarı cisim (corpus luteum)

Folikülden geriye kalan kısımdan oluşur. Burada, erken gebelikte gebeliğin sürdürülmesinde önemli görev üstlenen hormonlar üretilir. Adlandırma, sarımsı renginden gelir.

GnRH

Gonadotropin salgılatıcı hormonlar. FSH ve LH salgılanmasını başlatırlar.

GnRH agonisti

LH ve FSH salınımını baskılayan ilaçlar.

GnRH antagonisti

GnRH'nin etkisine karşı yönelmiştir. Böylece FSH ve LH hormonlarının salınımı engellenir.

H

HIV enfeksiyonu

Virüslerin yol açtığı, bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olan hastalık.

HMG (insan menopozal gonadotropini)

İnsan menopoz hormonu. Menopozdaki kadınların idrarından elde edilir ve yumurtalıkların uyarılmasında kullanılır.

Hormonlar

Organlar arasındaki haberci maddeler.

İnsan koryonik gonadotropini (HCG)

Embriyonun vitellüs kesesi tarafından üretilen gebelik hormonu. Kanda ve idrarda saptanabilir ve gebeliğin belirlenmesine yarar. Yapay olarak üretilen HCG, yumurtlamayı tetikleyen LH hormonuna benzerliği nedeniyle IVF'de ovulasyonun tetiklenmesinde kullanılır.

I

ICSI (intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu)

Tek bir spermin, içi boş bir iğne yardımıyla yumurta hücresinin içine verildiği bir yapay döllenme yöntemi. ICSI hakkında daha fazla bilgi.

IUI (intrauterin inseminasyon)

Çok ince ve esnek bir kateter aracılığıyla spermin rahim boşluğuna verilmesi. Böylece yumurta hücresi ile sperm hücreleri arasındaki yol “kısaltılmış” olur. İnseminasyon hakkında daha fazla bilgi.

IVF (in vitro fertilizasyon)

“Cam (kapta)” gerçekleşen döllenme – vücut dışında döllenme. IVF hakkında daha fazla bilgi.

K

Kriyoprezervasyon (dondurarak saklama)

Embriyoların ve spermlerin derin dondurulması. Kriyoprezervasyon hakkında daha fazla bilgi.

L

LH (luteinleştirici hormon)

Yumurtlamadan sorumlu hormon.

Luteal faz desteği

Luteal faz, yumurtlama ile adet kanamasının başlaması arasındaki dönemdir. Bu dönemde embriyonun rahme tutunması gerçekleşir. Bu evrede önemli olan hormon progesterondur. Düzeyi çok düşükse luteal yetmezlikten söz edilir. Bu durumlarda hormon, destek amacıyla ek olarak ağız yoluyla da verilebilir.

M

Miyom

Birçok kadında görülen, kas dokusundan oluşan ve rahimde gelişen oluşum. Miyomlar bazen kalıcı kısırlığın nedeni olabilir.

Ö

Östrojen

Rahim iç zarının gelişmesinden sorumlu kadın cinsiyet hormonu.

P

PMOS (eskiden PCO – polikistik over)

Olgunlaşmayan çok sayıda küçük folikül içeren yumurtalık. PMOS hakkında daha fazla bilgi.

Plasenta

Bebeğin eşi. Çocuğu besin maddeleriyle besler ve çocuğun doğumundan sonra rahim tarafından “son” olarak dışarı atılır.

Progesteron

Sarı cisim tarafından üretilen hormon. Rahim iç zarını embriyonun tutunmasına hazırlar ve erken gebelikte gebeliği koruyucu bir etkisi vardır.

Prolaktin

Hipofiz bezinde üretilen ve süt salgısını düzenleyen hormon. Bu hormonun yükselmesi durumunda yumurtlama gerçekleşemez.

R

Kızamıkçık

Virüslerin yol açtığı ve gebelikte çocukta ağır hasara neden olabilen bulaşıcı hastalık.

S

Sterilizasyon

Fallop tüplerinin ya da sperm kanallarının cerrahi olarak kesilmesiyle bilerek oluşturulan kısırlık.

Sterilite

Kısırlık. Bir yıl boyunca korunmasız ve düzenli (haftada 2–3 kez) cinsel ilişkiye rağmen gebelik oluşmuyorsa sterilite söz konusudur. Nedenler hakkında daha fazla bilgi.

T

TESE / MESA

Ejakülatta sperm bulunmadığında doğrudan testisten ya da epididimden sperm elde etme olanağı. Testis punksiyonu hakkında daha fazla bilgi.

TSH (tiroit uyarıcı hormon)

Tiroit hormonunun salgılanmasını düzenleyen hormon.